Białko C

Białko C jest syntetyzowane w wątrobie. W tym procesie niezbędną rolę odgrywa obecność witaminy K. W organizmie białko C krąży w formie nieaktywnej. Aktywacja białka C zależy od działania trombiny związanej z trombomoduliną oraz jonów wapnia. Reakcja ta zachodzi szybciej przy obecności białka S (silny kofaktor witaminy K). Białko C jest naturalnym inhibitorem czynników krzepnięcia V i VIII. Białko C aktywuje ponadto fibrynolizę poprzez neutralizację PAI 1.

Białko C - cel badania

Badanie, Białko C jest stosowane w diagnostyce nabytych i wrodzonych niedoborów białka C, np. w przebiegu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, zakrzepicy żylnej (żył głębokich kończyn dolnych) oraz zatorowości płucnej. 

Możliwe powody odchyleń od normy

Niedobór białka C narusza równowagę pomiędzy procesami prozakrzepowymi aktywowanej kaskady krzepnięcia a antykoagulacyjnymi, wytwarzając warunki dla powstania zakrzepu. Proces ten jest szczególnie niebezpieczny w krążeniu żylnym, czyli w naczyniach o wolnym przepływie krwi. Przy niedoborze białka C zakrzepicę spotyka się prawie wyłącznie w naczyniach żylnych.

Białko C - niedobór

Niedobory białka C dzielimy na wrodzone i nabyte.

Wrodzony niedobór białka C jest chorobą o dziedziczeniu autosomalnym i dominującym. Jego przyczyną jest mutacja w genie kodującym białko C (gen PROC). Mutacje te można podzielić na dwa typy:

• typ I – mutacje powodujące niedobór ilościowy białka C i
• typ II – mutacje powodujące zaburzenia funkcji białka C chorych i u ich rodzin.

Nabyty niedobór białka C:

• na skutek zużycia białka,
• wynikiem zaburzeń w syntezie białek,
• w przypadku niedoboru witaminy K,
• DIC,
• ciężką formą nabytego niedoboru jest u chorych na posocznicę meningokokową (sepsa) plamica piorunująca.