Kwas foliowy

Kwas foliowy (witamina B9) pełni w organizmie wiele ważnych funkcji, jest niezbędny w procesach tworzenia i prawidłowego funkcjonowania wszystkich komórek, uczestniczy w syntezie kwasów nukleinowych budujących DNA, bierze udział w tworzeniu krwinek czerwonych, przemianach homocysteiny do metioniny, jest też konieczny do wielu reakcji komórkowych. Dlatego jego niedobory mogą mieć niekorzystne konsekwencje dla zdrowia człowieka. Kwas foliowy jest pozyskiwany głównie z pożywienia. Jego źródłem są zielone warzywa, avocado, owoce cytrusowe, jaja, wątroba wołowa. Kwas foliowy jest również dodawany do żywności, np. mąki i płatków śniadaniowych i chleba. Obróbka termiczna i przechowywanie powoduje spadek ilości kwasu foliowego w pożywieniu.

Kwas foliowy - cel badania 

Badanie wykonuje się w celu określenia stężenia kwasu foliowego w surowicy krwi. Badanie ma zastosowanie w diagnostyce niedoborów kwasu foliowego, diagnostyce i monitorowaniu leczenia niedokrwistości.

Kwas foliowy a ciąża

Odpowiedni poziom kwasu foliowego jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu na każdym etapie życia, ale niezwykle istotny jest w przypadku kobiet planujących ciążę i będących w ciąży. Niedobór kwasu foliowego jest szczególnie niebezpieczny dla rozwijającego się płodu. Zbyt niski poziom witaminy B9 w organizmie kobiety ciężarnej może być przyczyną wad cewy nerwowej u płodu, opóźnieniem rozwoju płodu, przedwczesnego porodu, niskiej masy urodzeniowej dziecka. Dla zabezpieczenia odpowiedniego poziomu kwasu foliowego konieczna jest jego suplementacja już na etapie planowania ciąży oraz jej kontynuacja co najmniej do 12 tygodnia ciąży.

Czym jest kwas foliowy?

Kwas foliowy to inaczej witamina B9, jest związkiem rozpuszczalnym w wodzie. Kwas foliowy nie jest wytwarzany przez organizm, pozyskiwany jest wyłącznie z zewnątrz, ze spożywanych pokarmów lub suplementacji.

Kto powinien wykonać badanie stężenia kwasu foliowego?

Badanie powinny wykonać kobiety planujące i będące w ciąży, jak też pacjenci z anemią w celu ustalenia przyczyn niedokrwistości, osoby stale przyjmujące leki przeciwpadaczkowe, które ograniczają wchłanianie kwasu foliowego. Oznaczenie poziomu kwasu foliowego powinni też wykonać pacjenci z celiakią, choroba Leśniewskiego-Cronha, z przewlekłymi chorobami wątroby, osoby uzależnione od alkoholu oraz pacjenci leczeni onkologicznie.

Kwas foliowy – normy

Laboratorium CM Luxmed  stosuje następujące normy dla oznaczenia kwasu foliowego:

3,1 - 20,5 ng/ml

Nadmiar kwasu foliowego

Nadmierna ilość kwasu foliowego w organizmie może prowadzić do drażliwości, bezsenności, stanów depresyjnych, objawów ze strony układu pokarmowego, jak biegunki, nudności, bóle brzucha. Może także wywoływać reakcje alergicznych w postaci plam skórnych, świądu, wysypki.

Niedobór kwasu foliowego

Główną przyczyną niedoborów kwas foliowego jest zbyt mała jego ilość w codziennej diecie. Ponadto niedobory kwasu foliowego związane są z przyjmowaniem niektórych leków, takich jak na przykład leki przeciwzapalne, przeciwpadaczkowe, antykoncepcyjne. Niedobór kwasu foliowego może też występować w przewlekłych chorobach, do jego obniżenia w organizmie przyczynia się także palenie papierosów i nadmierne spożywanie alkoholu. 

Niedobór kwasu foliowego wywołuje szereg objawów, takich jak: osłabienie i zmęczenie, osłabienie koncentracji i obniżenie nastroju, bóle głowy, bladość skóry, bóle głowy, zahamowanie wzrostu u dzieci, zaburzenia pracy serca.

Ignorowanie objawów niedoboru witaminy B9 może mieć konsekwencje dla zdrowia, takie jak niedokrwistość megaloblastyczna, zaburzenia płodności, zaburzenia w pracy układu pokarmowego, zwiększone ryzyko wystąpienia chorób serca i układu krążenia, miażdżycy, osteoporozy, jak też uporczywe stany zapalne błony śluzowej w jamie ustnej.

Możliwe przyczyny odchyleń od normy

Odchylenia od normy w badaniu kwasu foliowego mogą być spowodowane zaburzeniami składu flory bakteryjnej jelit, upośledzeniem wchłaniania w jelitach, zbyt małą ilość kwasu foliowego w codziennej diecie, chorobą alkoholowa, przyjmowaniem niektórych leków oraz zwiększonym zapotrzebowaniem w takich stanach jak ciąża, choroby wątroby, nowotwory.