Bilirubina związana (bezpośrednia)

Bilirubina powstaje jako końcowy, nierozpuszczalny w wodzie produkt rozpadu hemu. Następnie jest w 90% przyczepiana do albumin, które transportują ją do wątroby. W komórkach wątroby (hepatocytach) podlega przemianie w wyniku wiązania jej z kwasem glukuronowym lub jonem siarczanowym. Powoduje to powstanie frakcji bilirubiny rozpuszczalnej w wodzie, czyli bilirubiny bezpośredniej (związanej, sprzężonej). W tej postaci może przechodzić przez drogi żółciowe do jelita, a tam ulega dalszej przemianie przez urobilinogen do sterkobiliny. Sterkobilina, jest wydalana ze stolcem, nadając mu charakterystyczne zabarwienie. W przypadku zamknięcia dróg żółciowych dochodzi do zablokowania tej przemiany i stolec jest odbarwiony-acholiczny. Pewna część urobilinogenu przechodzi do krążenia dużego i jest wydalana przez nerki. Bilirubina bezpośrednia powinna być oznaczana przy poziomie bilirubiny całkowitej >2 mg/dl.

Bilirubina związana (bezpośrednia) - cel badania

Bilirubinę bezpośrednią (związaną) wykonuje się w celu diagnostyki i różnicowania żółtaczek. Test ten służy również monitorowaniu postępów leczenia.

Możliwe powody odchyleń od normy

Przy zwiększonym stężeniu bilirubiny bezpośredniej, zwykle występuje bilirubinuria (obecność bilirubiny w moczu) oraz spadek poziomu sterkobilinogenu i urobilinogenu. 

Do wzrostu stężenia bilirubiny związanej we krwi dochodzi na skutek cholestazy wewnątrzwątrobowej:

• zespół Dubina-Johnsona,
• hiperbilirubinemia rodzinna

Do wzrostu stężenia bilirubiny bezpośredniej dochodzi również na skutek cholestazy zewnątrzwątrobowej:

• kamica dróg żółciowych,
• nowotwory,
• niedrożność przewodów żółciowych),
• uszkodzenia komórek wątroby.